Projekt przebudowy i rozbudowy Teatru Bagatela im. Tadeusza Boya Żeleńskiego w Krakowie, autorstwa pracowni WXCA, został laureatem konkursu Wprost UP!Awards 2026 w kategorii "Z szacunkiem do przeszłości". Kapituła doceniła sposób, w jaki WXCA zdecydowało się połączyć wartość historycznej tkanki jednego z ważniejszych teatrów Krakowa, z wizją nowoczesnej instytucji kultury, maksymalnie otwartej na miasto i jego mieszkańców.
Projekt zakłada odejście od modelu instytucji funkcjonującej wyłącznie w rytmie harmonogramu spektakli, na rzecz miejsca aktywnego i dostępnego dla mieszkańców oraz turystów - jury konkursu pozytywnie oceniło m.in. koncepcję wysokiego, wielopoziomowego holu, który dzięki powiązaniu z ulicą oraz wewnętrznym dziedzińcem ma otwierać teatr na przestrzeń miejską. Szczególną rolę będzie odgrywał dziedziniec teatru, przekształcony w tarasową przestrzeń publiczną o ogrodowym charakterze. Z jego poziomu będzie rozpościerał się widok na historyczne centrum Krakowa. Przestrzeń ma w założeniu pełnić funkcję miejskiego "salonu" spotkań i wydarzeń kulturalnych.
Nagrodzony projekt przewiduje również stworzenie centralnie zlokalizowanej sali spotkań aktorów, połączonej z zapleczem scenicznym i dostępnej bezpośrednio z dziedzińca. W zależności od potrzeb może ona funkcjonować jako green room, przestrzeń warsztatowa, część foyer lub kawiarnia. Elastyczność i wielofunkcyjność zaprojektowanych przez WXCA wnętrz stanowiła jeden z kluczowych aspektów decyzji o nagrodzeniu tej koncepcji. Architekci określili tę część budynku mianem "otwartej kuchni" Teatru Bagatela; przestrzeni umożliwiającej bezpośredni kontakt pomiędzy twórcami a publicznością.
- W naszej koncepcji szukaliśmy rozwiązań, które w autentyczny sposób połączą współczesność z historią. Takich, które zaproponują nową jakość, czyli nowoczesną i dostępną przestrzeń teatralną, z szacunkiem odnoszącą się do historycznej formy. Celem projektu było stworzenie nowych możliwości artystycznych i zapewnienie najwyższych standardów organizacji spektakli, a jednocześnie wzmocnienie relacji pomiędzy cenioną przez mieszkańców instytucją kultury a Krakowem - podkreślają architekci WXCA.
Nagrodę dla pracowni podczas gali, która odbyła się w Hotelu NOBU, wręczył Janusz Komurkiewicz, prezes zarządu FAKRO. W imieniu WXCA odebrała ją architekt Klaudia Grodzicka.
- Przed każdym wyborem zespołu każdy jest pytany, czy interesuje się danym tematem i czy dobrze się ze sobą komunikujemy. Przeprowadzamy mnóstwo rozmów i w pewnym momencie to właśnie historia staje się bardzo ważnym członkiem zespołu. Uważam, że jak najlepsze jej przeanalizowanie daje najbardziej oczywiste rozwiązania, takie jak w Teatrze Bagatela - powiedziała podczas gali Klaudia Grodzicka.
Nagrodzony projekt wpisuje się w rozwijane przez WXCA podejście do projektowania obiektów publicznych, w których dziedzictwa architektonicznego nie traktuje się już jako zamkniętego rozdziału, a raczej jako punkt wyjścia do tworzenia nowych wartości kulturowych i przestrzennych. Przyznana nagroda UP!Awards 2026 potwierdza, że właśnie taki sposób myślenia, oparty na uważnym odczytywaniu historii miejsca i odważnym myśleniu o jego przyszłości, staje się dziś jednym z najważniejszych kierunków rozwoju polskiej architektury publicznej.
Zespół autorski WXCA: Michał Czerwiński, Anna Dobek-Lenczewska, Mateusz Sokołowski, Michał Sokołowski, Mateusz Matłok, Szczepan Wroński.
Dodatkowe informacje: www.wxca.pl
